محیط زیست و مدیریت شهری

تا همین مدت‌ها پیش اگر کسی درباره مسایل محیط زیست صحبت می‌کرد اطرافیان نظرات او را به قول خودشان بسیار اروپایی یا باکلاس می دانستند. اما شدت گرفتن روند تخریب محیط زیست توسط همه مردم این کره بخصوص دولت‌ها و کارخانه‌ها باعث شد که مردم حساسیت بیشتری به اینگونه مسایل نشان دهند. البته هنوز مقدار و گستره حساسیت عمومی به مسایل زیست محیطی چندان همه گیر و دامنه دار نیست.

مسئله محیط زیست و حفظ و نگهداری آن در ایران نیز از سال‌ها پیش مورد توجه جامعه بوده‌است. از بین بردن جنگل‌ها، آلودگی‌های صنعتی، آلودگی همیشگی هوای کلان‌شهرهای و یا ریزگردها که در فصل تابستان بخصوص زیاد می شوند از مسایل و دغدغه‌های مردم ایران است. البته نوع و شیوه برخورد با عوامل و عواقب این گونه رویدادها نیز از هر شهر و منطقه‌ای با منطقه‌ای دیگر متفاوت است. برخی از این عوامل حتی می تواند در سطح عمده دارای عواقب خطرناکی باشند. مانند ریزگردها که معمولا در تابستان برای ناحیه جنوبی و مرکزی کشور مشکلات حادی را باعث می شود.
نوع دیگر مسایل زیست محیطی هستند که تقریبا در همه مناطق شهری کمابیش به چشم می خورند. مسایلی همانند دفع غیراصولی پسماند‌ها و بازیافت آنها، استفاده‌ی بی رویه از پلاستیک یا سایر مواد دیربازیافت، عدم توسعه فضای سبز، آلودگی هوا و صوتی در همه‌ی شهرها تقریبا کمابیش یافت می شود. در شهرهای استان سیستان و بلوچستان به جز در شهرهای محدودی (زاهدان را اطلاع دارم) تفکیک زباله و مدیریت دفع پسماند تقریبا به صورت سنتی انجام می شود. نیروهای خدماتی زباله‌ها را پس از جمع‌آوری، آنها را در نواحی دور یا نزدیک شهر دفع می کنند. حتی در شهری مانند ایرانشهر سال گذشته مثلا زباله‌ها در ناحیه اطراف بلوار مکران (کمربندی) رها می شد. این مسئله باعث شده بود که بوی بد زباله در این منطقه بسیار آزاردهنده باشند. حال که دفع زباله را با این کیفیت دیدیم دیگر از تفکیک آن حرفی به میان نیاید بهتر است چون موضوعی بسیار غریب است. باز فصل امتحانات مدارس که می شود استفاده‌ی بی رویه کاغذ و عدم بازیافت این ماده فوق‌العاده مهم به میان می آید. چون این بحث قبلا صورت گرفته نیاز به تکرار مکررات نمی باشد.
تمیز نگاه داشتن محیط زیست و رعایت نکات کلیدی ساده درباره‌ی آن باعث حراست از این نعمت خدادادی خواهد شد. وظیفه هر انسانی است که با طبیعت با مهربانی رفتار کند تا طبیعت با او اینچنین کند. در وهله اول این وظیفه تک تک شهروندان است که به مسایل زیست محیطی حساسیت نشان دهند. نهادها، سازمان‌ها و کارخانه‌هایی که در جامعه ما وجود دارند باید الگوهای حفظ و حراست از محیط زیست و بهبود آن را سرلوحه‌ی برنامه‌های خود قرار دهند. نهاد‌های متولی مدیریت شهری باید در دو سطح بین-سازمانی و جامعه شهروندان برنامه‌هایی برای بهبود و حفاظت از منابع طبیعی داشته باشند. این نهادها می توانند با الگو قرار دادن شعار شهر سبز از روند تخریب محیط زیست جلوگیری کنند. یکی دیگر از جلوه‌های محیط زیست پاکیزه ارتقا شرایط زیبایی شهر و بهبود شرایط روحی و روانی افراد به باطبع آن است. آلودگی‌های محیطی علاوه بر آن که بر جسم انسان تاثیرگذار هستند می توانند آثار مخربی در روحیه افراد داشته باشند.