اندر احوالات اختلالات اینترنت – دیتاسنترهای داخلی –

اینترنت، ایمیل و اختلال واژگانی هستند که در اینجا همیشه در یک دسته قرار می گیرند. این چند مدت این واژگان بارها در نوشته‌ها و گفتگوها و شبکه‌های اجتماعی ایرانیان تکرار شد. این بار مشکل کمی جدی تر شد. دسترسی به سایت‌های با پروتوکل امن تقریبا غیر ممکن شده بود. بجز چند سایت بانکی تقریبا پورت اس‌اس‌ال برای کلیه سایت‌ها دچار اختلال شده بود. مشکل ایمیل‌ها این بار کمی جدی تر گریبان گیر مشترکان اینترنت ایران شد.

تقریبا دو سایت عمده سرویس دهی ایمیل یعنی یاهو و جیمیل از دسترسی  کاربران ایرانی خارج شده بود. امروز کمی از شدت  آن مشکلات کاسته شد. اما بسیار از کاربران بخصوص بخش تجاری اینترنت ایران را با چالش جدی مواجه کرد.تقریبا همه کاربران ایرانی از این دو سرویس دهنده رایگان ایمیل خدمت ایمیلی را دریافت می کنند. برای بخش تجاری این اختلال باعث ضرری حدودا ۳۰ درصد کاهش خدمات رایانه‌ای شد. شرکت‌های بزرگ و کوچک در کشور ما بیشتر از بستر ایمیل یاهو یا جیمیل برای ارتباطات خود استفاده می کنند. این وابستگی شدید قطعا مشکلاتی برای آنها پیش آورده است. حتی آن سازمان‌هایی که از ایمیل های شرکتی و سازمان خود استفاده می کردند به علت کند دسترسی به پروتوکل‌های امن ایمیل در گرفتن و ارسال ایمیل مشکلات عدیده‌ای داشته و دارند.

این مشکل برای ما کاربرانی که تقریبا همه فعالیت‌های خود را از طریق ایمیل دنبال می کنیم دردسر ساز شده است. ایمیل برای کاربران حرفه‌ای و تجاری اینترنت یک شاهرگ حیاتی است.  قطع آن به معنی مرگ فعالیت‌ها گسترده در شبکه جهانی است. البته باید در نظر داشته که وابستگی به یک سرویس و یا سرویس دهنده خود بالقوه منبع تهدید و مشکل است. این مشکل می تواند منشا داخلی یا خارجی داشته باشد. مثلا بارها شرکت‌های آمریکایی از دادن سرویس به کاربران ایرانی سرباز زده اند یا پس از مدتی این سرویس را برای آنها یک طرفه لغو کرده اند. پس باید برای این گونه مشکلات  چاره‌ای اندیشید. یکی از راه کارهای این مشکل می تواند فعال سازی خدمات  ایمیل و وب در بستر اینترنت و شبکه‌های داخل کشور باشد. باید شرکت‌های بزرگ خدمات رسانی اینترنت با تقویت بنیه شبکه‌ها خود خدمات ایمیل یا وب را برای کاربران ایرانی در داخل کشور فراهم سازند. دولت یا شرکتهای بزرگ می توانند مانند شرکت‌های خارجی مانند گوگل برای کاربران داخلی ایمیل ارائه کنند. یکی از دلایلی که کاربران ایران کمتر تمایل دارند از خدمات داخلی استفاده کنند قیمت بسیار بالای این خدمات در مقایسه با نمونه‌های خارجی است. مثلا کاربران می تواند سرویس هاست خارجی با فضا دو برابر، پایداری بیشتر را با نصف قیمت ایران داشته باشد. این بالا بودن قیمت برای موارد تجاری تقریبا بدون توجیح است. شرکت داخلی ترجیح می دهد سایت خود را در یک دیتاسنتر خارجی با کیفیت بالاتر راه‌اندازی کند تا آن را در ایران با قیمتی بالاتر با همان شرایط داشته باشد. البته چند سالی است که سازمان‌های دولتی و برخی سازمان بزرگ خصوصی سیاست خود را در استفاده از خدمات دیتاسنتری به سمت داخلی کشور تغییر دادند. این تغییر جهت‌های  بزرگ می تواند دو تاثیر عمده داشته باشد. اول ازران تر شدن و رقابتی شدن این گونه خدمات در کشور است که کاربران معمولا هم بتوانند از این خدمات داخلی با قیمت‌های ارزان تر تمام شده استفاده کنند. دوم گردش داخلی بیشتر اطلاعات در بستر شبکه داخلی تا شبکه بین المللی در کشور است.

من نیز برای اینکه دیگر چنین مشکلات به خصوص در زمینه ایمیل نداشته باشم به سراغ دیتاسنترها داخلی رفتم. قیمت‌های حقیقتا غیر واقعی است. اما چون همانگونه که قبلا اشاره شد ایمیل برای ما کاربران این چنین نقش حیاتی دارد پس شاید به ریسک قیمتش بیرزد. من در زون (zone) سایت اصلی خود ایمیل‌های را به توزیع کننده ایمیل (mail exchanger) داخلی می فرستم. البته در ترجیح دوم همان هاست خارجی تعریف شده است که خودش دریافت کننده و توزیع کننده ایمیل باشد.